Concertagenda

Bij een verjaardagsfeest horen een toast, taart en slingers. Maar bij een 250ste verjaardagsfeest van het König-orgel hoort bovendien muziek. Samen met verteller Rik Luijmes kijken de Nijmeegse organisten Berry van Berkum, Dirk Luijmes en Jetty Podt in een theatraal concert terug op de geschiedenis van het orgel en de tijd waarin het heeft geleefd.

Op een verjaardagsfeest moet natuurlijk ook worden gezongen! Het Bachkoor Nijmegen is daarvoor uitgenodigd. Met organist Dirk Luijmes brengen zij twee grote koorstukken: Gloria van John Rutter en Rejoice in the Lamb van Benjamin Britten. Daarbij speelt Dirk Luijmes enkele kleinere orgelwerken van Engelse componisten.

Orgel en tango liggen dichter bij elkaar dan gedacht. Tussen het instrument en de expressieve dans zitten maar twee schakels. De bandoneon werd midden 19e-eeuw in kerken een goedkoop alternatief voor het orgel. Daarna belandde de bandoneon in de arme achterbuurten van Buenos Aires, waar het al snel gebruikt werd in de tangomuziek.

Leo van Doeselaar speelt zowel op het koororgel als op het König-orgel. Daardoor bevat zijn programma een combinatie van oude en moderne muziek. Maar op het ‘oude’ koororgel klinkt naast werk uit de 14e en 16e eeuw ook ‘moderne’ muziek van Andries van Rossem. Op het König-orgel speelt hij vooral werken uit de 20ste eeuw van onder anderen Stravinsky, Milhaud en Bunk.

Canto Ostinato wordt het meest op twee of vier vleugels uitgevoerd. Bijzonder en heel verfrissend is het dan om een keer de orgelversie te ervaren. Toon Hagen heeft in 2007 een bewerking voor orgel gemaakt die hij regelmatig uitvoert. De verschillende registers waarover een orgel beschikt, met de evenzovele klankkleuren én de akoestiek van de kerk, geven het werk een heel eigen karakter.

Bij het samenstellen van een Bachprogramma kan een musicus kiezen voor de beroemde iconische werken die niet voor niets tot het standaardrepertoire horen. Maar volgens Laurens de Man is Bachs klavierrepertoire zo breed en rijk, dat het de moeite loont om ook verder te kijken. Zodoende begint zijn concert met de welbekende, monumentale Fantasia en fuga in g, en eindigt hij met enkele delen uit de grootse cyclus Kunst der Fuge.

Sinds begin dit jaar is Maarten Wilmink organist-titularis van de Kathedrale Basiliek St. Bavo. 24 jaar oud en dan werkzaam in een kerk met een orgel van naam en faam. ”Met de aanstelling van Wilmink krijgt de Sint Bavo-kathedraal een jonge, veelbelovende organist aan het roer”, aldus de sollicitatiecommissie. Wilmink sloot zowel zijn bachelor- als zijn master-examen orgel summa cum laude af en is  eersteprijswinnaar van verschillende orgelconcoursen.

In samenwerking met Stichting Vox Humana nodigt de Nijmeegse Orgelkring ieder jaar een beroemde Franse organist uit voor een concert met Frans Romantische orgelwerken die voor een heel specifiek Franse orgeltype zijn gecomponeerd. Deze muziek klinkt met het nodige registreerwerk ook prachtig op het König-orgel.

Sarah Proske (Keulen) maakte grote indruk op het publiek bij concerten in haar studiestad Lübeck en tijdens het Internationaal Orgelfestival Haarlem in 2024. Ze improviseerde heel spannend en creatief: geen covers, niets in-de-stijl-van, alleen met haar eigen artistieke taal: persoonlijk, moedig en vrij.

Hayo Boerema en Bert van den Brink zijn beiden bekend vanwege hun improvisatietalent. Zij verschillen echter in de stijl waarin ze dat doen. Boerema is vermaard als improvisator in de Franse en moderne stijl, Van den Brink vanwege zijn onnavolgbare improvisaties als jazzpianist, Hammond-organist en accordeonist.

“Omdat dat prachtig klinkt op het König-orgel zoals het nu nog is’, kiest Jetty Podt voor een concertprogramma met laatromantische muziek. Om daarmee ook afscheid te nemen van de naoorlogse periode van het König-orgel, dat na de restauratie een nieuwe fase ingaat.

Als het ’s avonds weer vroeger donker wordt, speelt Berry van Berkum live improvisaties op het König-orgel bij de vertoning van de stomme film Nosferatu. Het schemerlicht, gevolgd door volledige duisternis, en de akoestiek van de kerk versterken de beklemmende griezelsfeer van de horrorfilm die Friedrich Murnau baseerde op het boek ‘Dracula’ van Bram Stoker.

Berry van Berkum zal weer voor een prachtige uitvoering van La Nativité du Seigneur van Olivier Messiaen zorgen. In deze orgelcyclus schetst Messiaen aan de hand van negen meditaties het verhaal van de geboorte van de Christus.