Archief concertagenda

Berry van Berkum zal weer voor een prachtige uitvoering van La Nativité du Seigneur van Olivier Messiaen zorgen. In deze orgelcyclus schetst Messiaen aan de hand van negen meditaties het verhaal van de geboorte van de Christus.

Bachs Goldbergvariaties op harmonium
Ze behoren tot de hoogtepunten van de klavierliteratuur: Johann Sebastian Bachs Goldbergvariaties. Bach schreef de prachtige verzameling van expressieve aria’s, virtuoze inventies en knappe vlechtwerken voor klavecimbel, maar zijn noten klinken ook fantastisch op andere instrumenten. De ‘harmoniumspeler des vaderlands’ Dirk Luijmes maakte een kleurrijke bewerking van Bachs bundel voor zijn kunstharmonium.

Paul Klee en Johann Sebastian Bach, wat hebben die met elkaar te maken? Heel veel, zo zal blijken tijdens deze betoverende voorstelling. Paul Klee was zelf getalenteerd violist, maar besloot dat zijn échte talent bij het schilderen lag. Muziek speelde altijd een rol in zijn schilderen, met name de polyfone muziek van Bach.

The Lodger: A Story of the London Fog is een Britse stille film van regisseur Alfred Hitchcock uit 1927. Het is zijn derde film en wordt vaak genoemd, ook door hemzelf, als de eerste echte ‘Hitchcockfilm’. De film is gebaseerd op het boek met dezelfde titel van de Engelse schrijfster Marie Belloc Lowndes uit 1912. De film draait om Jonathan Drew, een nieuwe kamerhuurder in het pension aan huis van Mr. en Mrs. Bunting. Wanneer een seriemoordenaar genaamd The Avenger de slecht verlichte straten van Londen terroriseert, verdenken zijn huisgenoten hem.

Karol Mossakowski is organist titulair van de Parijse Église Saint-Sulpice. Deze kerk is bekend door het grote orgel van Aristide Cavaillé-Coll dat nog in originele staat is. Mossakowski wordt gewaardeerd om zijn interpretaties en improvisaties en geeft wereldwijd concerten. Dit concert is in samenwerking met Stichting Vox Humana.

De koraalpartita Sei gegrüßet Jesu gütig wordt ook wel de ‘Goldbergvariaties voor orgel’ genoemd. De compositie omvat 11 verschillende bewerkingen van hetzelfde koraal. Daarin past Bach allerlei verschillende ritmische figuren toe. Jetty Podt plaats dit grootschalig variatiewerk centraal in haar concert.

Als u in één concert een mooi overzicht van de Franse orgelmuziek van de 19e en 20ste eeuw wilt horen, dan is het concert van Ko Zwanenburg een must. Hij speelt een representatieve samenvatting van de typisch Franse symfonische orgelmuziek.

Eveneens jong en talentvol is Wibren Jonkers (1999). Hij won in 2024 het Martini Orgelconcours na een zeer spannende finale. Verrast was hij wel, want het was de eerste keer dat hij – nog studerend aan het Conservatorium in Amsterdam – meedeed aan een internationaal festival.

De Italiaanse organist Francesca Ajossa (1999) mag met recht de titel Jong talent dragen. Ze voltooide drie studies – haar bachelor, master of music en de masterstudie Claviorganum met de hoogste onderscheiding – en won prijzen op  internationale orgelconcoursen. Ajossa werkt momenteel in Nederland en België (Leuven).

Reitze Smits schreef drie orgelbewerkingen van composities die Johann Sebastian Bach voor klavecimbel en luit had gemaakt. Daarnaast speelt hij orgelbewerkingen die Bach zelf gemaakt heeft van zijn eigen werk en componisten die hij bewonderde, maar die oorspronkelijk voor andere instrumenten waren bedoeld.

‘Hij maakte in de finale vooral indruk met een prachtige minimal music improvisatie die de jury van begin tot eind in spanning hield’, zegt een van de juryleden van het  Internationaal Orgelimprovisatieconcours in Haarlem over de improvisatiekunst van Enno Gröhn. De Duitse organist heeft dit concours in 2024 gewonnen en ontving ook de publieksprijs.

Een helder en speels drieluik, symfonische klanken en mysterieuze akkoorden: Dirk Luijmes neemt ons mee naar de Église Sainte-Clotilde in Parijs. Van de beroemde organisten die daar het Cavaillé-Coll-orgel bespeelden koos hij er drie uit.

Midden vorige eeuw was Duitse neobarokmuziek erg populair. Nu wordt deze nog maar zelden gespeeld, zeker niet in Nederland. We kunnen daarom na een lange tijd weer uitkijken naar de composities van Paul Hindemith en Hugo Distler die Dorien Schouten op haar programma heeft gezet.

‘De misschien wel beste pianist van Nederland zou ook op het orgel internationaal carrière kunnen maken’, scheef De Volkskrant in een recensie na een concert van Hannes Minnaar op orgel. Sinds enkele jaren geeft pianist Minnaar jaarlijks ook enkele orgelconcerten. Zelf noemt hij het een uit de hand gelopen, min of meer professioneel geworden hobby, die hij ieder voorjaar weer voor even oppakt.

Feestelijk openingsconcert waarbij de drie Nijmeegse organisten op alle drie orgels van de Stevenskerk dansmuziek spelen. Begeleid door het slagwerk van André Groen trekt het publiek telkens in optocht naar een volgend orgel. De parade eindigt bij het König-orgel voor de grande finale!

The Kid, de eerste lange speelfilm van Charlie Chaplin, is een stil meesterwerk over de kleine zwerver die zich ontfermt over een vondeling die uitgroeit tot een aandoenlijk schoffie. De politie die hen in de gaten houdt, is ervan overtuigd dat de zwerver niet voor het kind kan zorgen en laat het jongetje ophalen door de kinderbescherming. The Tramp is inmiddels te gehecht aan het jongetje en probeert hem te redden.

Het eerste duo, Hendrik Andriessen en Albert de Klerk, markeert de eerste eeuwhelft. Zij werkten beiden vanuit de Haarlemse St. Josephkerk. Andriessen was destijds een van de belangrijkste Nederlandse componisten; de Sonata da Chiesa, typeert zijn stijl. De Klerk studeerde bij Andriessen en droeg zijn Tien Orgelwerken aan zijn leermeester op.

Wie ken zijn liedjes niet? Vluchten kan niet meer, Mijn opa en Op een mooie Pinksterdag. Hij schreef de muziek voor Sesamstraat, het Klokhuis en vele musicals in de jaren 70; daarbij werkte hij veel samen met Conny Stuart en Annie M.G. Schmidt. Kortom, het repertoire van Harry Bannink is onuitputtelijk.

Na twee exclusieve Bachconcerten laat Dirk Luijmes nog meer Bach horen én richt hij zijn aandacht op de voorgangers en navolgers van de meester. Zo speelt hij een expressieve sonate van Bachs zoon Carl Philip Emanuel. Ook in de Romantiek werd Bach niet vergeten: Franz Liszt schreef een virtuoos stuk op de letters van de naam BACH.

Het majestueuze Königorgel is opnieuw inspiratiebron voor een concert, vanwege de diversiteit aan klankkleuren en het rijke bezit aan tongwerken. Bunt zocht, zoals hij dat zegt, naar “aristocratische muziek voor een Königlijk instrument”, zowel statig, verstild als uitbundig van aard. Hij vond dit in de Duitse en Franse muziek uit de (vroege) barok. Met overweldigende polyfonie en contrapunt in fuga’s en koraalvoorspelen van de grote Bach en kleurrijke muziek van de Franse klaviermeester Titelouze, die met nog één been in de Renaissance, het contrapunt kunstig rondom de gregoriaanse melodie componeerde.

Het tweede Bachconcert in de Concertzomer van de Nijmeegse Orgelkring wordt verzorgd door Bart Jacobs,  organist van de Sint-Michiels en Sint-Goedelekathedraal in Brussel. De internationaal gelauwerde Jacobs bracht met het barokorkest Les Muffatti in 2019 een cd uit met gereconstrueerde werken voor orgel met strijkers en klavecimbel van Bach. Deze cd werd omschreven als een van de origineelste Bach-cd’s die de laatste jaren zijn verschenen. Het leverde hem een 5-sterrenwaardering in België en Frankrijk en een 10 van het Nederlandse magazine Luister op.

Klavecinist Teun Braken en blokfluitist Teun Wisse spelen barokcomposities uit de laatste helft van de zestiende en eerste helft van de zeventiende eeuw. Dit is een tijd waarin componisten experimenteerden met nieuwe vormen en stijlen. Hun drang om uit te breken uit bestaande patronen en de radicale zoektocht naar het uitdrukken van individuele menselijke emotie geeft de muziek uit deze periode een welhaast elektrische lading. Teun&Teun vormen vanwege hun liefde voor barokmuziek al sinds het begin van hun studietijd een duo. Zij benaderen muziek vanuit de cultuur- en muziekhistorische context. Door hun lange samenwerking is er altijd ruimte voor spontaniteit wat steevast zorgt voor een levendige en meeslepende uitvoering.

In een keuze van vroege en late werken van Bach zijn zowel verschillen in stijl als karakter te horen. De beroemde Toccata in d-moll, is ongekend imposant, virtuoos en vol fantasie. Kenmerk van dit vroege werk is dat het bestaat uit verschillende opeenvolgende passages. De stijl van het afsluitende Praeludium & Fuge in G-dur, dat zo’n 30 jaar later is geschreven, is hier niet mee te vergelijken. Eenzelfde verschil is aanwezig in de vroege en late koraalbewerkingen. De partita, een kerklied met een reeks variaties, maakte plaats voor uitgebreide koraalbewerkingen. Allein Gott in de Höh sie Ehr en de Triosonate zijn heel intiem en elegant.

De kwaliteiten van het König-orgel vormt het uitgangspunt voor het programma van Matthias Havinga. Hij benut ze optimaal. Bijvoorbeeld met de vele barokke klankkleuren van de variaties over ‘O Gott du frommer Gott’, het verstilde Jardin Suspendu en de spectaculaire Litanies van Jehan Alain. En als grote finale ‘Weinen, Klagen, Sorgen, Zagen’ van Franz Liszt, waarin de componist het thema uit de gelijknamige cantate van Bach omzet tot een grootste compositie vol hoogtepunten in een hoogromantische en intense muzikale taal.